კახეთში ყოველი 100 დაბადებული ბავშვის წილ თითქმის 177 გარდაცვლილი მოდის
კახეთის რეგიონში თითქმის ორჯერ მეტი ადამიანი კვდება, ვიდრე იბადება. თუ 2025 წლის ტენდენცია გაგრძელდა, რეგიონი უახლოეს წლებში არა მხოლოდ მოსახლეობის შემცირების, არამედ მოსახლეობის სწრაფი დაბერების კიდევ უფრო მძიმე გამოწვევის წინაშე აღმოჩნდება, – ასეთია სამწუხარო სტატისტიკა, რომელიც საქსტატი აქვეყნებს.
2025 წელს საქართველოში 6 452-ით მეტი ადამიანი გარდაიცვალა, ვიდრე დაიბადა. ანუ მოსახლეობა ბუნებრივი გზით შემცირდა. ეს უკვე რამდენიმე წელია გრძელდება, თუმცა 2025 წლის მაჩვენებელი განსაკუთრებით მძიმეა.
რატომ არის 2025 წელი საგანგაშო?
2025 წელს დაბადებული 37 867 ბავშვიბოლო დაახლოებით 30-32 წლის განმავლობაში ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია.
2014 წელს საქართველოში დაიბადა 60 635 ბავშვი, ხოლო 2025 წელს მხოლოდ 37 867. – ეს ნიშნავს, რომ 11 წელიწადში შობადობა დაახლოებით 37%-ით შემცირდა.
კახეთის ხმამ მონაცემები შეაგროვა და კახეთის რეგიონის მაგალითზე მიმოიხილა. დავიწყოთ მუნიციპალიტეტებით. ყველაზე მძიმე სურათი, როგორც წესი, მთიან და პერიფერიულ მუნიციპალიტეტებშია — განსაკუთრებით ახმეტის მაღალმთიან სოფლებში, დედოფლისწყაროსა და სიღნაღის სოფლების ნაწილში, სადაც მოსახლეობის დაბერება და ახალგაზრდების გადინება განსაკუთრებით თვალსაჩინოა. ბევრ სოფელში სკოლებში მოსწავლეთა რაოდენობა წლიდან წლამდე მცირდება, ზოგიერთ სოფელში კი ახალდაბადებულთა რაოდენობა ერთეულებით ითვლება.
ამ დიაგრამაზე კარგად ჩანს შობადობის კლების ტენდენცია, 90 იანი წლებიდან. კლება ისტორიულ მინიმუმზეა.
რა როლი აქვს ემიგრაციას?
კახეთიდან ახალგაზრდები ძირითადად გადადიან თბილისში ან უცხოეთში სამუშაოსა და განათლების მისაღებად. სწორედ 20-40 წლის ასაკობრივი ჯგუფის შემცირება იწვევს შობადობის კლებას. როდესაც რეგიონს ტოვებენ პოტენციური მშობლები, დაბადებულ ბავშვთა რაოდენობაც ავტომატურად მცირდება.
როგორი შეიძლება იყოს კახეთი 2035-2040 წლებში?
თუ მიმდინარე ტენდენცია გაგრძელდა:
- მოსახლეობა კიდევ უფრო დაბერდება;
- შრომისუნარიანი ასაკის მოსახლეობა შემცირდება;
- გაიზრდება პენსიონერთა წილი;
- სოფლების ნაწილი შეიძლება კიდევ უფრო დაიცალოს.
დემოგრაფიული კრიზისი უკვე აღარ იქნება მხოლოდ სოციალური საკითხი — ის პირდაპირ ეკონომიკურ გამოწვევად გადაიქცევა.
რატომ არის ეს ეკონომიკური და უსაფრთხოების პრობლემაც?
ნაკლები მოსახლეობა ნიშნავს: ნაკლებ მუშახელს სოფლის მეურნეობაში, ნაკლებ მეწარმეს და გადასახადის გადამხდელს, სასაზღვრო და სტრატეგიულ სოფლებში მოსახლეობის შემცირებას.
კახეთისთვის, როგორც სასაზღვრო რეგიონისთვის, მოსახლეობის შემცირება მხოლოდ დემოგრაფიული პრობლემა აღარ არის — ეს უკვე რეგიონული განვითარების და უსაფრთხოების საკითხიც ხდება.
კახეთში დღეს დემოგრაფიული კრიზისი მხოლოდ დაბალი შობადობით არ იზომება — რეგიონი ერთდროულად კარგავს ახალგაზრდებს, ბერდება მოსახლეობა და მცირდება შრომითი რესურსი, რაც უახლოეს წლებში ეკონომიკურ და სოციალურ გამოწვევებს კიდევ უფრო გაამწვავებს.
წყარო: საქსტატი